Rolls-Royce SMR

Type: SMR PWR, drukwaterreactor – VK

De hiernavolgende informatie is gebaseerd op een aantal KernVisie nieuwsberichten, waarvan het overzicht onderaan de webpagina is vermeld.

Achtergrondinformatie

Rolls-Royce is de producent van reactoren voor de Engelse kernonderzeeërs. Deze kernreactoren bouwt en onderhoudt Rolls-Royce al tientallen jaren. Het bedrijf besloot om zijn deskundigheid op dit gebied aan te wenden voor de ontwikkeling van een kleine modulaire drukwaterreactor. Daartoe geeft het leiding aan een consortium van een achttal voornamelijk Engelse bedrijven. Het is de grootste samenwerking op het gebied van de energietechniek, die Engeland ooit gezien heeft. Grote ingenieursbureaus, die bekend zijn met de reactortechniek, participeren. Het ontwerp is op hoofdlijnen gereed. De desbetreffende SMR heeft een vermogen van 470 MWe. Dat is iets groter dan de bovengrens van 300 MWe, die IAEA hanteert voor een SMR.

De reactor heeft drie circulatieleidingen met drie stoomgeneratoren schuin boven het reactorvat. Daarnaast in het primaire systeem nog de drukgenerator. Het is dus een kleine uitvoering van een gewone drukwaterreactor, wat de kans op onaangename verassingen verkleint. Nieuw is, dat het ontwerp geheel modulair is. De productie van alle modulen vindt in fabrieken plaats, hetgeen de kwaliteit van de onderdelen zeer ten goede komt. Het transport gaat over de weg in containers. Het samenvoegen van de modulen is veel efficiënter dan die van de losse componenten bij grote conventionele kerncentrales. Het vindt bovendien plaats onder een overkapping, zodat het werk geen last heeft van slecht weer. De reactor is gedeeltelijk ingegraven en steekt niet ver boven het landschap uit. Er is een dijk voorzien rondom de centrale, die deels bestaat uit de weggegraven grond. Die dijk beschermt de centrale tegen invloeden van buiten af, zoals een neerstortend vliegtuig. Voorts is de dakconstructie innovatief. Ze bestaat uit een aantal facetten, in plaats van de bekende koepel. Ten opzichte van een eerdere versie van het ontwerp is het vermogen iets verhoogd van 440 naar 470 MWe. Dat is ongeveer gelijk aan het vermogen van Borssele. Voorts is de technische levensduur zestig jaar.

Siemens Energy AG, een afsplitsing van het concern Siemens AG, gaat participeren in de ontwikkeling van de SMR. Zo’n kleine kerncentrale bestaat uit twee delen, het nucleaire eiland en het turbine – of conventionele – eiland. Het nucleaire eiland bevat de reactor, stoomgeneratoren, drukgenerator en bijbehorend regelsysteem. Het turbine eiland de stoomturbine, generator en bijbehorende instrumentatie. Vanwege de lage stoomtemperatuur is voor een kerncentrale een speciale stoomturbine nodig. Het bedrijf, dat het meest vooraanstaand is op het gebied van dergelijke stoomturbines, is Siemens Energy. Voor de ontwikkeling van de stoomturbine zocht Rolls Royce versterking. Dat lukte en daarom sloot Rolls Royce een samenwerkingsovereenkomst af met Siemens Energy. Daarin is bepaald, dat Siemens Energy het turbine eiland ontwerpt, fabriceert, installeert en de ingebruikneming ervan begeleid. De overeenkomst heeft niet alleen betrekking op de eerste serie SMR’s van Rolls Royce, maar op alle toekomstige leveringen in alle landen.

Rolls-Royce is een groot bedrijf met een omzet van £ 11,8 miljard per jaar en investeert jaarlijks £ 1,25 miljard in nieuwe ontwikkelingen.Siemens Energy AG heeft 100.000 medewerkers in 90 landen, inclusief een fabriek in Engeland. 

Stand van de ontwikkeling

Rolls-Royce kreeg voor de ontwikkeling in 2017 een subsidie van £ 56 miljoen (€ 64 miljoen) van de Engelse overheid voor een periode van drie jaar en in 2019 nog een keer een bedrag van £ 18 miljoen (€ 21 miljoen). Voorts heeft de regering uit zijn ontwikkelingsprogramma “Green Industrial Revolution” nog een bedrag van £ 210 miljoen (€ 250 miljoen) toegezegd voor de verdere ontwikkeling. De toezegging maakt deel uit van het bedrag van £ 450 miljoen ofwel € 540 miljoen, dat het bedrijf bijeen sprokkelde voor het maken van het detailontwerp en voor de vergunningaanvrage. Daarmee is het een project van nationale allure. Het bedrag moet voldoende zijn voor het vervolg. 

De kleine modulaire reactor is als beste uit de bus gekomen bij de selectieprocedure voor de Engelse SMR. Op grond daarvan krijgen Rolls-Royce en zijn partner, overheidsbedrijf Great British Energy – Nuclear, voor de realisatie een overheidssubsidie van £ 2,5 miljard (€ 2,9 miljard). Het geld is voor de bestrijding van de projectkosten voor de komende vier jaar. Het selectieproces heeft twee jaar geduurd. Het Engelse selectieproces had betrekking op een viertal SMR’s. 

De vergunning voor Engeland is aangevraagd. De afhandeling zal tot het jaar 2027 duren. De eerste vijf reactoren kosten € 2,5 miljard per stuk. Dat neemt af tot € 2 miljard voor de volgende vijf. Het vermogen is 30% van die van de EPR Hinkley Point C, waarvan de investeringskosten uitkomen op € 6,25 miljard per eenheid. De investeringskosten per kWe ontlopen elkaar dus weinig. Een voordeel van de kleine eenheden is, dat de bouwtijd veel korter is en dat de centrale stapsgewijze in bedrijf kan komen. Rolls-Royce verwacht, dat de elektriciteitsopwekkingskosten uitkomen op zes eurocent per kWh.

De voorbereidende werkzaamheden voor de bouw van drie kleine modulaire drukwaterreactoren in Wylfa zijn begionen. Hun vermogen is driemaal 470 MWe. Ofwel in totaal ruim 1400 MWe. De overeenkomst, waarin de bouwstart is vastgelegd, is in april 2026 ondertekend door de Britse overheid en leverancier Rolls–Royce. Wylfa ligt in het meest noordelijke puntje van Wales. De desbetreffende locatie huisvestte eerder twee reactoren van het type Magnox met een gezamenlijk vermogen van 980 MWe. Deze reactoren kwamen begin zeventiger jaren in bedrijf en zijn in 2012 en in 2015 zijn stilgelegd. 

Om alvast te kunnen beginnen verstrekte de Engelse overheid een subsidie van £ 2,6 miljard (€ 3,0 miljard). De eerste werkzaamheden omvatten het bouwrijp maken van de vestigingsplaats en het aanpassen van het ontwerp aan de locatie. Voorts vindt ook al de bestelling plaats van componenten, die een lange levertijd hebben. De bouw van de eenheden levert lokaal 3000 banen op, naast 5000 elders in Engeland. Een percentage van 70% van de toelevering zal naar verwachting uit Engeland zelf komen. Het project zal bijdragen aan de revitalisering van de Engelse industrie en daardoor op de lange termijn aan de economische groei van Engeland. De staatssecretaris van Energie sprak al van een komende gouden eeuw voor de kernenergie.

De nieuwe kerncentrale zal gedurende zestig jaar de elektriciteit produceren voor drie miljoen huishoudens. Er is echter nog een definitieve investeringsbeslissing nodig, voordat het project definitief kan doorgaan.

De Engelsen zien het project als een hoeksteen voor de toekomstige elektriciteitsvoorziening en met name voor de voorzieningszekerheid, die juist in deze tijd van cruciaal belang is.

De drukwaterreactor van Rolls–Royce is een voorbeeld van een nieuwe generatie, die uitgaat van bewezen technologie in combinatie met een nieuwe bouwmethode, die is gebaseerd op  grote modulaire gestandaardiseerde componenten. De vervaardiging van de modulen gebeurt in fabrieken.

Overigens is Wylfa niet de enige plaats in Europa, waar SMR’s van Rolls–Royce zullen verschijnen. In Tsjechië komt naast de bestaande kerncentrale van Temelin, die twee eenheden van 1000 MWe heeft, een nieuwe centrale met zes SMR’s en met in totaal een vermogen van bijna 3000 MWe. Ook daar zijn de werkzaamheden voor het bouwrijp maken van de vestigingsplaats gestart. Het is de bedoeling, dat de eerste SMR’s, zowel die in Engeland, als die in Tsjechië, rond 2035 in bedrijf komen. Voorts zijn er nog enkele landen, die de aanschaf van de SMR’s van Rolls–Royce overwegen, zoals Estland, Turkije en Zweden.

Daarnaast is de Engelse overheid bezig om de regels voor de planning van kernreactoren, zowel grote als kleine, te herzien, teneinde de bouw ervan te versnellen.

Voor de bouw van de reactor in Nederland hebben twee Nederlandse bedrijven in november 2023 intentieverklaringen getekend met Rolls-Royce SMR. Dat zijn BAM Infra Nederland bv, een dochteronderneming van de Koninklijke BAM groep en ULC-Energy bv, een projectontwikkelingsbedrijf en adviesbureau op het gebied van de kernenergie. ULC–Energy stelt zich ten doel om een aantal Rolls-Royce SMR’s in Nederland en België te bouwen. Inmiddels begint het Nederlandse consortium vorm te krijgen, doordat ULC–Energy in april 2026 een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van de kernenergie aanging met de firma Mammoet. Deze overeenkomst is erop gericht om een aantal SMR’s te bouwen. Mammoet is het bedrijf, dat is gespecialiseerd in het transporteren en hijsen van zware apparatuur en systemen. Het doel is, dat 90% van de werkzaamheden voor de SMR van Rolls–Royce in de fabriek plaatsvindt. Naarmate grotere systemen prefab zijn te fabriceren, is minder werk op de bouwplaats nodig, is de kwaliteit van de reactorsystemen eenvoudiger te waarborgen en is het bouwproject beter te plannen en te managen.

Er bestaat internationaal belangstelling voor de reactor. Estland, Tsjechië en Turkije sloten al een Memorandum van Overeenstemming af met Rolls-Royce, net als Exelon Generation, het grootste Amerikaanse moederbedrijf op elektriciteitsgebied. De Amerikanen brengen ook hun kennis in op het gebied van de kleine kerncentrales. 

De bovenstaande informatie is gebaseerd op de hiernavolgende KernVisie nieuwsberichten, die u kunt lezen door op de datum te klikken:
● “Rolls-Royce wil innovatieve financiering voor zijn kleine modulaire reactor“ van 10 december 2019;
● “Rolls-Royce zoekt externe financiering voor ontwikkeling modulaire drukwaterreactor” van 24 mei 2021;
● “Engelse regering zet vervolgsteppen voor meer kernenergie” van 14 februari 2022;
● “Drie Nederlandse nieuwtjes over de kleine modulaire reactor” van 20 november 2023;
● “Engelse SMR krijgt een Duitse stoomturbine” van 10 maart 2025;
● “Engelse regering steekt tientallen miljarden in kleine en grote kerncentrales” van 17 juni 2025;
● “Bouwstart Britse kerncentrale in Wylfa met drie SMR’s krijgt groen licht” van 10 mei 2026;
● “Eneco sluit intentieverklaring met ULC-Energy voor stroom uit Rolls-Royce SMR” van 8 juni 2026.