{settings.product}

Nieuwe Brachytherapie maakt succesvolle behandeling van endeldarmkanker mogelijk

mei 2026 -

Het Maastricht Universitair Medisch Centrum+ (MUMC+) ontwikkelde een Brachytherapie, die een succesvolle behandeling van endeldarmkanker mogelijk maakt. Kenmerkend voor een Brachytherapie is, dat een radioloog een gammabron direct tegen tumor aan legt, waardoor een inwendige bestraling van de tumor plaatsvindt.

Bij zo’n behandeling in het MUMC+ krijgt de patiënt eerst chemotherapie en röntgenbestralingen om de tumor te verkleinen. Daarna brengt de radioloog een applicator met de radio-isotoop iridium–192 (Ir–192) rectaal in. De bestralingsduur is zeven minuten en de gammabron ligt direct tegen de tumor aan. Het dosistempo is hoog. De Engelse term is High Dose Rate. Afgekort is dat HDR. Deze medische behandeling heet daarom HDRBrachytherapie. Na de bestraling verwijdert de radioloog de applicator weer. Er blijft geen straling of radioactiviteit achter in de patiënt. Deze behandeling gebeurt op dag één, twee en vier. De maximale grootte van een behandelbare tumor bedraagt 2,5 centimeter. De applicator is ontwikkeld door het radiotherapiecentrum Maastro en het medisch technologisch bedrijf Varian. De applicator omhult een vijftal staafjes met Ir–192. Aan de achterkant is een afscherming aangebracht om omliggend gezond weefsel zo weinig mogelijk te belasten. Na desinfecteren is de applicator gereed voor de volgende patiënt. Een applicator gaat een aantal maanden mee. Het alternatief van deze HDRBrachytherapie is een operatie, waarbij de chirurg de tumor verwijdert. Een bezwaar van een dergelijke operatie is, dat het risico bestaat, dat de patiënt een stoma nodig heeft. Of dat impotentie optreedt. Met HDRBrachytherapie is dat risico veel kleiner.

Het voordeel van Ir–192 is, dat deze radio–isotoop alleen zachte gammadeeltjes uitzendt. Zulke zachte gammadeeltjes zijn effectiever dan harde. Ze hebben bovendien een kleinere indringdiepte. Daardoor blijft omliggend en achterliggend gezond weefsel goeddeels gespaard. De uitgezonden betadeeltjes spelen geen rol.

HDR–Brachytherapiën met Ir-192 vinden ook toepassing voor de behandeling van andere tumoren dan die aan de endeldarm.

De productie van iridium–192 vindt plaats door natuurlijk iridium, dat uit de isotopen iridium–191 (37%) en –193 (63%) bestaat, met neutronen te bestralen in een onderzoekreactor. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de Hoge Flux Reactor (HFR) in Petten. Het Ir–191 gaat daardoor over in Ir–192 en het Ir–193 in Ir–194. De isotopen met de even massagetallen zijn radioactief. Ir–192 heeft een halfwaardetijd van 74 dagen. Ir–194 van 19 uur. Het Ir–191 heeft een ongeveer twintig maal grotere kans om een neutron in te vangen dan het Ir–193. In het bestraalde materiaal is daarom ongeveer tien maal meer Ir–192 aanwezig dan Ir–194. Enkele dagen na de bestraling resteert dus voornamelijk Ir–192. Het radioactieve verval van de beide even isotopen lijkt veel op elkaar.

Meer informatie over de radio-isotoop Ir-192 staat elders op de website, die u kunt vinden door hier te klikken.

Meer informatie:
1. https://www.maastro.nl/voor-patienten/bestralingsbehandeling/brachytherapie/hdr-brachytherapie-bij-endeldarmkanker
2. https://www.maastro.nl/lancering-van-de-nieuwe-maastro-rectale-applicator
3. https://go.varian.com/EMEA-NL_2024-01-29-3162_LP-Netherlands.html
4. https://onderzoekmetmensen.nl/nl/node/56474/pdf
5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32386884/
6. https://www.nrgpallas.com/nl/medical-isotope-solutions/radio-isotopen/iridium-192 

Terug naar het nieuwsoverzicht