Is de politiek in Nederland wel voldoende overtuigd van de urgentie van de problematiek rondom beschikbaarheid van energie? En zijn de feitelijk gegevens over de uitputting van de fossiele brandstoffen, de problematiek van de broeikasgassen en de onzekerheden betreffende de geopolitieke situatie niet verontrustend genoeg om de koppen echt goed bij elkaar te steken?
De toekomstprojectie van Coby van der Linde, directeur van het Clingendaal International Energy Programme (CIEP) levert bepaald geen geruststellend beeld op. Europa is op dit punt uiterst kwetsbaar. Onze toegangsmogelijkheden tot energievoorraden zijn op termijn verre van vanzelfsprekend.
In Londen is een rapport van de European Climate Foundation verschenen: Roadmap 2050 (www.roadmap2050.eu) Dat rapport levert een praktische, onafhankelijke en objectieve analyse van de route’s naar een koolstofarme economie voor Europa. Deze analyse is gericht op het realiseren van energiezekerheid binnen de milieu- en economische doelstellingen van de EU. Het is een zeer gedegen rapport waaraan door diverse vooraanstaande internationale instellingen (ook ECN) is gewerkt.
Het rapport bespreekt een aantal scenario’s. In het eerste is er sprake van dat 60% van onze elektriciteit opgewekt wordt middels kernenergie en conventionele (fossiele) centrales waarbij de uitstoot van kooldioxide middels opslag (CCS) wordt voorkomen. In het laatste scenario is er alleen nog maar sprake van elektriciteit zonder inzet van kernenergie en fossiel/CCS. In dit scenario moet er elektriciteit worden geďmporteerd uit Noord Afrika.
Welk scenario er ook aan de orde is, de uitdaging is enorm. En Nederland doet er verstandig aan de problematiek vooral Europees te benaderen.
Sympathiek, maar ook teleurstellend is het resultaat van het overleg van de “duurzame afdelingen” van CDA, CU, D66, Groen Links, PvdA en VVD: het rapport ‘Nederland krijgt nieuwe energie’ en de daaraan gekoppelde ‘Verklaring van Utrecht’. Daarin wordt op basis van studies van gerenommeerde instanties uitgesproken dat onze energie in 2050 volledig duurzaam zal zijn. Er zal dan geen bijdrage meer zijn middels fossiele- en kernbrandstoffen.
Tegen de achtergrond van de Roadmap 2050 komt dit rapport optimistisch over. Immers, het toekomstbeeld is vergelijkbaar met dat van het laatste scenario van Roadmap 2050. In dat Roadmap scenario is sprake van de noodzaak van een forse import van elektriciteit uit Noord Afrika. In het Nederlandse rapport is dat niet aan de orde. Gaat het ‘Utrecht’ rapport uit van de gedachte dat Nederland op het energieterrein aan kleine selfsupporting eenheid kan zijn? ‘Utrecht’ is niet helder waar het gaat om de vraag in hoeverre de hoeveelheid energie die kan worden aangeboden uit de verschillende duurzame bronnen voldoende is om aan de vraag te voldoen (zowel in de transitieperiode tot 2050 en daarna). En daarom blijft de conclusie dat ‘het kan’ toch in de lucht hangen.
In de praktijk is de politiek zich dat ook wel bewust. Het CDA geeft immers aan dat er toch eerst nog een tweetal kerncentrales gebouwd moet worden, de VVD is al lang van mening dat kernenergie onvermijdelijk is en blijft en zelfs de PvdA sluit niet langer uit dat kernenergie misschien toch moet worden ingezet (zie elders in deze Nieuwsbrief).
Kortom, het beeld dat de politiek in Nederland ons voorschotelt is helder waar het gaat om wat we als Nederland allemaal kunnen doen om te proberen om na 2050 alles op basis van ‘duurzaam’ te kunnen realiseren. Maar de noodzaak van een samenhangende Europese energiepolitiek als voorwaarde daarvoor komt niet aan de orde. De Roadmap is op dat punt wel helder. Die geeft onomwonden aan dat zonder import uit Noord Afrika het ‘duurzame’ doel niet haalbaar is. We blijven dus afhankelijk van andere geografische regio’s.
Anders gezegd: het ‘duurzame’ aanbod schiet tekort. Zonder kernenergie redden we het niet!